De relatie tussen koffie en reuma

In een groot review onderzoek [1] werd gekeken naar de relatie tussen de hoeveelheid koffie die per dag door volwassenen gedronken werd en het risico op reuma. Hierbij werden alleen resultaten betrokken uit studies die betrouwbaar waren.

De uitkomst was dat er wel degelijk een relatie bestaat tussen het drinken van koffie (zowel gewone als cafeïnevrije koffie) en het risico op reuma.

Voor ieder extra kopje koffie dat per dag werd gedronken nam de kans op reuma met 6 % toe. Voor cafeïnevrije koffie was dit hoger, namelijk 11 %. 

Cafeïnevrije koffie is waarschijnlijk slechter omdat de cafeïne daarbij met schadelijke oplosmiddelen wordt verwijderd, waarbij kleine hoeveelheden achterblijven.

Er werd geen relatie gevonden tussen de hoeveelheid thee die werd gedronken en reuma, of tussen cafeïne en reuma.

Figuur: Toename van de kans op reuma tegen het aantal kopjes koffie per dag [1].

Is koffie slecht voor artrose?

Niet alleen bij reuma, maar ook bij artrose is de invloed van koffie onderzocht. Uit een grootschalige studie onder meer dan 300.000 deelnemers (!) bleek dat een hoge koffie-inname leidt tot een verhoogd risico op artrose, met name van de heup en knie [2].

Deelnemers van het onderzoek die veel koffie dronken, hadden vaker gewrichtspijn en ochtendstijfheid. Het risico op artrose door koffieconsumptie is aanzienlijk hoger bij mensen met overgewicht of obesitas. 

Voordelen en nadelen van koffie

Koffie heeft eigenschappen die zowel voor- als nadelen kunnen hebben bij gewrichtsklachten. Een voordeel is dat het polyfenolen en antioxidanten bevat, die een positief effect hebben bij reuma. Maar het drinken van koffie veroorzaakt ook een bepaalde mate van ontsteking. Dit heeft verschillende redenen:

• Koffie is sterk zuur-vormend in het lichaam, vergelijkbaar met het eten van vlees.
• Het is slecht voor je darmbacteriën, vanwege de cafeïne en omdat er een zure omgeving ontstaat.
• Koffieplanten worden zwaar bespoten, en daarom bevat koffie veel pesticiden. 

Hoe valt de balans uit?

Bij reuma kunnen kleine triggers het verschil maken. Ik raad aan om koffie zoveel mogelijk te laten staan, liefst helemaal. Maar heel eerlijk: sommige reumapatiënten merken geen verschil aan hun gewrichten, wanneer ze af en toe een kopje koffie drinken (zonder suiker). Anderen hebben direct de volgende dag meer pijn.

Het kan dus per persoon verschillen of koffie reumaklachten verergert. Test het daarom uit bij jezelf. Houd goed bij hoe je lichaam reageert wanneer je een periode geen koffie drinkt, en daarna weer wel.

Stoppen met koffiedrinken

Uiteindelijk doet het veel reumapatiënten goed om te stoppen met koffie drinken, of drastisch te minderen. Dit geldt ook voor cafeïnevrije koffie. Alleen al het stoppen met koffie kan reumaklachten drastisch verminderen. Het is dus zeker de moeite van het proberen waard.

Zie het stoppen met koffie dan ook niet als een verlies. Je gaat iets goeds doen tegen je reumaklachten! Na 7 dagen verdwijnen de ontwenningsverschijnselen, dus na een week kun je ervan af zijn en heb je geen koffie meer nodig.

Alternatieven voor koffie

Wat kun je drinken in plaats van koffie?

• Thee en kruidenthee (gember, rooibos, groene thee etc)
• Matcha latte
• Cacao drink
• Cichorei
• Sapjes
• Water

Drink bij voorkeur thee of water. Het drinken van thee heeft geen invloed heeft op reuma. Goede opties zijn bijvoorbeeld groene thee, rooibosthee, gemberthee en andere kruidenthee.

Bekende alternatieven voor koffie zijn verder macha latte, cacao drink (pure cacao met plantaardige melk) en cichoreiwortel. Verder kan je natuurlijk fruit- en groentesapjes drinken. Het beste drankje bij reuma is nog altijd bleekselderijsap. 

Gratis ebook: Voeding bij Reuma en Artrose

Wil je meer weten over het eetpatroon waarmee de pijn afneemt bij artrose en reuma? Download de gratis Startgids om je op weg te helpen. 

Referenties

1. F. Asoudeh et al. Caffeine, Coffee, Tea and Risk of Rheumatoid Arthritis: Systematic Review and Dose-Response Meta-analysis of Prospective Cohort Studies. Front Nutr. 2022; 9: 822557.
2. W. Zhang et al. Coffee and the risk of osteoarthritis: a two-sample, two-step multivariable Mendelian randomization study. Front Genet. 2024 Feb 1;15:1340044.