Wat is sclerodermie?

Sclerodermie is een zeldzame auto-immuunziekte die ongeveer 0,2 % van de mensen treft, meestal vrouwen. De ziekte leidt tot ontstekingen in de bloedvaten en het bindweefsel, en ook maakt het lichaam te veel collageen aan. Dit zorgt voor littekenweefsel in de huid, en soms ook in de bloedvaten en inwendige organen. 

Er is vaak sprake van een slechte doorbloeding in de handen, vooral bij blootstelling aan kou. Daarmee is sclerodermie ook gerelateerd aan het syndroom van Raynaud. 

Hierdoor kunnen o.a. de volgende symptomen ontstaan:

• Verharding van de huid, door te veel collageen.
• Rode nagelriemen, door verwijde haarvaatjes die proberen te compenseren voor zuurstofgebrek in de vingertoppen.
• Pijnlijke zweertjes op de huid (digitale ulcera) zoals op de vingertoppen. Deze ontstaan doordat het weefsel lokaal een klein beetje afsterft wanneer er door de kou geen bloed en dus geen zuurstof meer bij komt.

Sclerodermie komt vaker voor bij mensen die al een andere auto-immuunziekte zoals reuma hebben. Het is belangrijk om te weten of je de lokale vorm hebt (beperkt tot de huid) of de systemische vorm, waarbij ook interne organen betrokken kunnen zijn.

Mijn diagnose van sclerodermie

Nadat ik eerst reumatoïde artritis kreeg, volgde in 2020 een tweede chronische ziekte: sclerodermie. Dit uit zich bij mij aan de vingers en heeft een relatie met slechte doorbloeding bij kou (Raynaud). Het was heftig om de diagnose te krijgen, want het is een enge ziekte, die naast de huid ook organen kan aantasten. 

De eerste jaren met sclerodermie had ik in de herfst en winter steeds pijnlijke plekjes op mijn vingertoppen. Mijn bloedvaten reageren extreem op kou, al binnen 5 minuten. Ook voelen mijn handen, door slechte doorbloeding, vaak koud aan. Ik noem het daarom koude-handen-ziekte. 

Als ik bijvoorbeeld de autoruiten moest krabben, zelfs met handschoenen aan, kreeg ik een dag later zweertjes (digitale ulcera) en ontstoken nagelriemen. Heel vervelend, want die zere plekjes voelde ik bij alles wat ik aanraakte. Bij het eten, tandenpoetsen, het omdraaien van een sleutel. De hele dag door voel je het.

Natuurlijke oplossingen tegen de pijn

Na de koude winter was het een opluchting om rond april of mei te merken dat alle plekjes verdwenen. Maar hoe jammer was het als de herfst voor de deur stond en ik wist dat die zere vingers er het volgende half jaar weer bij hoorden.

Net als bij mijn eerdere zoektocht naar een natuurlijke oplossing voor reuma, zocht ik naar natuurlijke manieren om zelf iets tegen sclerodermie te doen. Ik kwam uit op twee oplossingen die werkten: 

• Ontstekingen remmen via voeding, én:
• Mijn handen gigantisch beschermen tegen kou.

Heeft voeding invloed op sclerodermie?

Uit studies blijkt dat patiënten met sclerodermie vaak te weinig vitaminen en mineralen binnen krijgen, soms veel te weinig vezels, meestal te veel zout en daarnaast een lage waarde van vitamine D hebben [1]. 

Verder is bekend dat er meestal sprake is van een verstoord microbioom, oftewel een disbalans in de bacteriën van de darmflora [2]. Dit is ook een bekend fenomeen bij reuma, en één van de grondoorzaken voor het ontstaan van de ziekte. Een studie liet zien dat hoe vaker sclerodermie patiënten sterk bewerkt voedsel eten, des te meer de darmflora uit balans is én hoe meer symptomen van de ziekte er zijn [3].

Dat voeding inderdaad enorm kan helpen bij het verminderen van sclerodermie-klachten, blijkt uit de resultaten die de leefstijlarts dr Brooke Goldner haalt met haar patiënten. Haar protocol bestaat uit plantaardige voeding met zeer veel groente en bladgroen, beweging en stress-reductie. Ik was opgelucht om te zien dat mensen met sclerodermie klachtenvrij werden dankzij haar protocol. Dat gaf hoop!

Ook vond ik een interessante studie waarin deelnemers met het Raynaud syndroom baat hadden bij rode bietensap, dat een gunstig effect heeft op de doorbloeding en ontstekingen remt [4]. 

Bovenstaande resultaten wijzen erop dat onbewerkte, plantaardige voeding een rol kan spelen om ontstekingen bij sclerodermie laag te houden. De vele vezels zijn gunstig voor de goede bacteriën in de darmen, en samen met ontstekingsremmende stoffen en antioxidanten in plantaardige voeding verbetert de doorbloeding en nemen ontstekingen af.

Hoe ik mijn voeding verbeterde

Vanwege reuma was ik al stap voor stap puur en plantaardig gaan eten, waardoor de reuma onder controle was gekomen. Voeding werd door de diagnose van sclerodermie nog belangrijker! Ik bleef doorgaan met hetzelfde eetpatroon, maar wilde nóg meer voedingsstoffen binnenkrijgen. 

Ik startte met extra smoothies met bladgroen en kruisbloemige groenten, groentesappen (biet, bleekselderij, wortel en gember), rijke salades, zoete aardappels, fruit, glutenvrije granen en peulvruchten. En ik nam absoluut geen dierlijke producten, sterk bewerkt voedsel of suiker, die ontstekingen kunnen veroorzaken en de ziekte aanwakkeren.

Doorbloeding van de handen verbeteren: 3 tips 

Ondanks de ontstekingsremmende voeding, kreeg ik toch nog symptomen wanneer mijn handen erg koud werden. Ik moest er daarom ook voor zorgen dat mijn handen warm en goed doorbloed bleven, vooral in de winter. Ik heb van alles geprobeerd, en deze drie dingen hielpen mij het beste:

1. Handschoenen

Ik heb allerlei handschoenen geprobeerd voor binnen én buiten. Soms zijn dunne handschoenen voor binnen fijn om minder last te hebben van de zweertjes wanneer je iets aanraakt. 

Maar meestal bleven mijn handen nog steeds ijskoud aanvoelen. Uiteindelijk vond ik twee verschillende soorten die mij helpen:

• Ten eerste heb ik een paar zeer dikke, watervaste handschoenen voor wanneer ik bijvoorbeeld de autoruiten moet krabben. 
• Bij wandelen en fietsen draag ik het liefst wanten, omdat de vingers elkaar hierin warm houden. De grote truc is daarnaast om in de wanten handwarmers in te doen.

2. Handwarmers

De uitvinding waardoor de klachten aan mijn vingers voor 95 % minder werden zijn handwarmers. Dit zijn zakjes die de hele dag ( 8 tot 12 uur) warm blijven en waar je steeds je koude handen aan opwarmt. Ik stop ze in mijn zakken en wanneer ik wanten aan doe, gaan ze daar in. 

Ik ben begonnen met handwarmers die één dag warm blijven, waarna je ze weggooit. Er zijn ook duurzamere opties verkrijgbaar, zoals oplaadbare handwarmers.

3. Infraroodlamp

Wat verder zorgt voor heerlijke warmte zijn infraroodlampen. Ik heb er twee aangeschaft, één naast de bank en één bij mijn bureau. Infraroodwarmte dringt diep door in de weefsels, wat de doorbloeding in de kleinste bloedvaten en in de diepere lagen van de huid stimuleert. Bovendien ondersteunt de dieptewarmte het natuurlijke herstelproces van de huid, waardoor kleine beschadigingen sneller kunnen genezen.

Hoe is het nu: 95 % klachtenvrij!

Dankzij de combinatie van veel ontstekingsremmende voeding én mijn handen constant warm houden in de winter, blijven de pijnlijke sclerodermie zweertjes nu zo goed als weg. Hierdoor ben ik in de winter voor 95 % klachtenvrij en in de zomer zelfs 100 %. 

Mijn winter ziet er nu heel anders uit: zonder pijn en mét warme handen. Ik hoop dat mijn verhaal jou de inspiratie geeft om ook de kracht van plantaardige voeding te ontdekken en de regie over je gezondheid terug te pakken.

Gratis ebook: Voeding als Medicijn 

Wil je ook aan de slag met een ontstekingsremmend patroon? Download hier mijn gratis Startgids  voor plantaardige voeding bij reumatische klachten. 

Referenties

1. Burlui AM, Cardoneanu A, Macovei LA, Rezus C, Boiculese LV, Graur M, Rezus E. Diet in Scleroderma: Is There a Need for Intervention? Diagnostics (Basel). 2021 Nov 15;11(11):2118. 
2. F. Gori et al. The relationship between microbiota, nutrition, and gastrointestinal tract symptoms in patients with systemic sclerosis. Int J Mol Sci. 2025 Aug 8;26(16):7685. 
3. J.Y.  Lee, et al. Ultra-processed food intake is associated with increased gastrointestinal tract symptoms and alterations in gut microbiota in patients with systemic sclerosis. Front Immunol. 2025 Oct 9;16:1610360. 
4. A.I. Shepherd et al. "Beet" the cold: beetroot juice supplementation improves peripheral blood flow, endothelial function, and anti-inflammatory status in individuals with Raynaud's phenomenon. J Appl Physiol (1985). 2019 Nov 1;127(5):1478-1490.