Wat is kurkuma?

Kurkuma is afkomstig uit de wortel van de plant Curcuma longa en is één van de beste kruiden tegen ontstekingen. Het vermindert chronische pijn, net als knoflook en gember, het broertje van kurkuma. 

Kurkuma is aan de ene kant heel sterk werkzaam, maar aan de andere kant slecht opneembaar in het bloed. Over beide punten vertel ik je hieronder meer, plus praktische tips voor in de keuken.

Kurkuma als ontstekingsremmer bij artrose en reuma

Toen ik mijn reumatoloog vertelde dat kurkuma mij hielp, reageerde ze verbaasd: ‘Werkt dat spul echt zo goed?!’ Opvallend, want wetenschappelijk onderzoek bevestigt dit al langer.

Zo liet een bekende studie bij knie-artrose zien dat kurkuma-extract even goed pijn stilt als de ontstekingsremmer diclofenac, maar dan zónder de vervelende bijwerkingen [1.] Tientallen andere onderzoeken laten vergelijkbare resultaten zien bij zowel artrose als reumatoïde artritis: kurkuma verlaagt ontstekingswaarden in het bloed en vermindert pijn, stijfheid en het aantal ontstoken gewrichten. En dat al binnen enkele weken [2, 3].

Een krachtig, natuurlijk alternatief dus. En mooi meegenomen: als sterke antioxidant beschermt kurkuma je lichaam ook meteen tegen veroudering.

Opneembaarheid van kurkuma

Vanwege de slechte opneembaarheid van kurkuma in het bloed (ook wel de bio-beschikbaarheid), zijn er allerlei varianten op de markt gebracht in de vorm van supplementen. Vaak zijn er kleine chemische aanpassingen gedaan aan de werkzame stof curcumine om de opneembaar te vergroten.

Ik gebruik zelf liever de onbewerkte, verse kurkuma wortel. Je krijgt alle stoffen uit de wortel binnen, in plaats van alleen één geëxtraheerd molecuul met de beste werkzaamheid. Ook is het een stuk goedkoper dan dure supplementen.

Er is dan wel een trucje nodig in verband met die slechte opneembaarheid. Combineer kurkuma altijd met wat versgemalen zwarte peper. Uit veel klinische studies blijkt dat de stof piperine uit peper ervoor zorgt dat curcumine wel 20 keer beter in je bloed wordt opgenomen. 

Gebruik van kurkuma bij reuma en artrose

Kurkuma zorgt dus voor minder pijnlijke en ontstoken gewrichten. Het is wel een illusie om te denken dat reuma of artrose volledig zal verdwijnen, alleen door het nemen van kurkuma. Voor het beste resultaat eet je onbewerkte, plantaardige voeding, waarbij je ook dagelijks kurkuma neemt.

Hoewel beiden goede optie zijn, gebruik ik zelf liever de verse kurkumawortel dan de bewerkte extracten. Kurkumawortel kun je kopen bij de biowinkel en sommige supermarkten. Lukt dat niet, dan is kurkuma in poedervorm ook een goede optie. Kurkumapoeder zit ook in kerrie, dus gebruik dat ook in je gerechten.

Hoeveel kurkuma per dag bij reuma of artrose?

Gebruik dagelijks een paar cm van de verse kurkumawortel of een halve tot hele theelepel kurkumapoeder. 

Gebruik kurkuma in de curry, soep of zet er thee van samen met gember. Er is veel mogelijk. Ik gooi zelfs wel eens een stukje door de smoothie en proef dit eigenlijk niet. En ja, daar doe ik dan wat verse peper bij voor de opneembaarheid, ook dit proef je niet.

Let bij de verse wortel wel even op de gele verkleuring van je handen. Om dat te voorkomen schil ik de wortel niet en hou het zoveel mogelijk bij de schil vast. Die schil kan je gewoon eten.

Let op met bepaalde medicatie

Kurkuma kan interactie hebben met enkele medicijnen, wanneer deze in hoge dosering worden genomen, zoals sulfasalazine. Overleg daarom met je reumatoloog of je kurkuma mag gebruiken.

Ook heeft kurkuma een bloedverdunnend effect. Normaal gesproken is dit geen probleem, behalve wanneer je bloedverdunners gebruikt. Overleg ook dan met je arts over het gebruik van kurkuma.

Gratis ebook: Voeding bij Reuma en Artrose 

Wil je meer weten over het plantaardige eetpatroon waarmee de pijn afneemt bij artrose en reuma? Download de gratis Startgids om je op weg te helpen. 

Geschreven door dr. Carolien Boone. Als doctor (dr.) in de chemie en gecertificeerd plantaardig voedingsdeskundige combineert Carolien haar wetenschappelijke achtergrond met haar expertise in voeding bij reuma en artrose. Zij helpt mensen om met de juiste, wetenschappelijk onderbouwde voeding weer de regie over hun gezondheid te pakken. Zelf is zij al jaren pijnvrij bij reumatoïde artritis en artrose, zonder medicijnen.